همگان می دانند توسعه در عصر جدید متکی بر دانش و یا به عبارتی اطلاعات است. سهم ارزش افزوده کسب و کارها و محصولات دانشی نسبت به سایر کسب و کارها و محصولات بیشتر است و هرچه نفوذ اطلاعات و  دانش در یک محصول و یا فرایند بیشتر باشد ارز ش افزوده آن بیشتر خواهد بود.

از سویی نوآوری عمده ترین عامل مزیت محصولات و کسب و کارها است. هر چه نوآوری در یک محصول بیشتر باشد باز ارزش افزوده آن محصول بیشتر خواهد بود. سطح نوآوری نیز به نوبه خود تابع استفاده از دانش و کاربرد آن در محصول خواهد بود. به عبارتی دیگر با نفوذ دادن دانش و اطلاعات در یک محصول، محصول جدید ابداع می گردد و ارزش افزوده محصول اولیه افزایش می یابد.

از سوی دیگر ماهیت محصولات دانشی و فناورانه به گونه ای است که در قالب کسب و کارهای کوچک قابل تولید و تجاری سازی است. نتیجه این پیوند بین توسعه دانایی محور و متکی بر دانش و کسب و کارهای کوچک دانشی اهمیت یافتن توسعه این گونه کسب و کارها در جوامع و کشورهای مختلف بوده است. به گونه ای که کشور های توسعه یافته و در حال توسعه هر دو مسیر توسعه یافتگی و یا حفظ جایگاه اقتصادی و توسعه ای خودر را در گرو توجه به کسب و کارهای کوچک دانشی می دانند.

به موزارت بروز این پارادایم در ادبیات توسعه، پیشتازان توسعه و صاحبنظران به دنبال شناسایی و ایجاد زیرساخت ها  و و چارچوب های بوده اند که بتواند بستر مناسبی را برای توسعه کسب و کارهای دانشی و به عبارتی در نهایت افزایش نوآوری فراهم نمایند. یکی از این زیرساخت ها و چارچوب ها پارک های علمی و فناوری هستند که از اواخر دهه 50 میلادی در جهان مورد توجه قرار گرفته اند.  به موازات رشد عصر دانایی و افزایش سهم دانش و اطلاعات در اقتصاد جهانی  توجه به این پارک های علمی و فناوری نیز افزایش یافته است. به گونه ای که در حال حاضر کمتر کشوری را می توان یافت که مدعی توسعه باشد و فاقد پارک علم و فناوری باشد.

پارک های علمی و فناوری نقش های زیر را در جهت توسعه کسب و کارهای دانشی و یا اقتصاد متکی بر دانش ایفا می کنند و ظرفیت نوآوری جوامع را افزایش می دهند:

• تجمیع شرکت های نوآور و دانشی و در نتیجه این تجمیع نتایج زیر به دست می آید:

o کاهش هزینه های استقرار و راه اندازی شرکت ها و موسسات؛

o ایجاد اثر هم افزایی و یادگیری تعاملی بین شرکت ها؛

o  تامین بستر خدمات زیر ساختی مشترک مانند اینترنت با کیفیت مناسب، آزمایشگاه ها و کارگاه های مورد نیاز و نیز کاهش هزینه های مرتبط؛

o  ایجاد بازار فناوری و دانشی به گونه ای که دسترسی به این گونه موسسات از سوی مشتریان تسهیل شود؛

o ایجاد بستر زیستی، محیطی، اجتماعی و فرهنگی مناسب برای این گونه شرکت ها (مانند فضای سبز مناسب، روابط اجتماعی مطلوب، و .....)

o  ارایه خدمات مشترک مورد نیاز این گونه موسسات مانند سالن جلسات، سالن اجتماعات، کتابخانه و ......)

o  ایجاد فضای همکاری متقابل در اجرای پروژه های تخصصی مشترک مخصوصا در پروژه های بین رشته ای؛

o  ایجاد رقابت علمی و تخصصی و با تاکید  بر نوآوری بین شرکت ها؛

علاوه بر این خدماتی نیز از سوی ستاد پارک های علمی و فناوری به موسات ارایه می شود که به برخی موارد به شرح زیر می توان اشاره کرد:

• شرکت دادن موسسات در نمایشگاه ها در بازار داخلی و خارجی؛
• ارایه خدمات بازاریابی؛
• ارایه خدمات مشاوره تخصصی، فنی، حقوقی و مدیریتی و....
• تسهیل فرایند های اداری مرتبط با راه اندازی شرکت ها؛
• پیگیری تامین مالی محصولات در مرحله تولید انبوه و تجاری سازی؛
• حمایت مالی از ایده های تحقیقاتی و نوآورانه شرکت ها و موسسات نوپا؛

بنابر این پارک های علمی و فناوری با حمایت از تولید محصولات دانشی، تلاش در جهت گسترش نوآوری و تجاری سازی دستاوردهای تحقیقاتی و با توسعه شرکت های کوچک و متوسط در فرایند توسعه اقتصادی کشور نقش ایفا می کنند.

در آینده سعی می کنم این بحث را ادامه داده، ابعاد بیشتری از مباحث مرتبط با پارک های علمی و فناوری را مطرح کنم.